SNOEZELEN
 

Elke vrijdagnamiddag gaan alle kinderen samen snoezelen. Elke leefgroep heeft ook één namiddag snoezelen op hun weekschema staan. Hiernaast gaan we een aantal keren per  jaar snoezelen in ’t Balanske.  ’t Balanske is een gezinsactiviteitencentrum in Tielt-Winge met een grote aangepaste snoezelruimte.

Snoezelen is een samentrekking van snuffelen en doezelen, een activiteit die beleefd wordt in een schemerige, sfeervolle ruimte waar zachte muziek klinkt. Er wordt een beroep gedaan op alle zintuigen : het gehoor, het gezicht, de reuk, de smaak en de tast. Het doezelen duidt al aan dat het gaat om een rustgevende activiteit.
Het snuffelen betekent verkennen,exploreren van de omgeving.  Het woord “snoezelen” is een verzamelnaam, waarachter diverse activiteiten schuilgaan.
Snoezelen is vooral gericht op de zintuiglijke waarneming en ervaring door middel van licht, geluid, tast, reuk en smaak.  

Onze kinderen kunnen hun belevingswereld niet verbaal kenbaar maken. Ze kunnen ons doorgaans niet met woorden meedelen hoe ze zich voelen of hoe ze onze aanwezigheid ervaren.
Door middel van subtiele reacties zoals gezichtsmimiek, aanraking, … proberen ze ons iets mee te delen.

Door middel van onze zintuigen nemen wij onze directe omgeving waar, zonder deze zintuigen kunnen we niet functioneren. Onze zintuigen waarschuwen ons voor gevaren die op ons afkomen, en laten ons indrukken van de omgeving opdoen die onze gemoedstoestand beïnvloeden. De wereld om ons heen is een mengeling van licht, geluid, geur, smaak en tast.
Ons voornaamste zintuig is de tastzin. Deze geeft ons een beeld omtrent vormen, en hoedanigheden zoals ruw, glad, warm, koud. Wat men aanraakt wordt altijd intenser en betekenisvoller beleefd dan dat wat alleen maar gezien wordt. De fijnere nuances kunnen we enkel door middel van onze tastzin waarnemen. Temperatuurverschillen, verschillen tussen ruwe en gladde en tussen harde en zachte oppervlakten zijn dingen die we niet uitsluitend visueel kunnen waarnemen.
Geur- en smaakwaarneming zijn eveneens bepalend in onze leefwereld. Op het gebied van de smaak onderscheiden we  bitter, zout, zoet en zuur. Geuren kunnen heel bepalend zijn voor onze gemoedstoestand. Bepaalde geuren stemmen ons vrolijk, andere zullen juist een tegenovergestelde werking hebben.
Ook geluid heeft in zekere zin een tactiele hoedanigheid. Er bestaat een sterk verband tussen aanraking en geluid, in meerdere mate dan de meesten van ons zich bewust zijn. De huid is zo veelzijdig dat ze in staat is op geluidsgolven te reageren evenals op drukgolven. Geluidservaring klimt dus niet uitsluitend binnen via onze oren, maar we kunnen ook met onze huid en zelfs met diep gelegen organen geluid registreren. Al deze vormen van zintuiglijk waarnemen geven ons een ‘beeld’ van ruimte, tijd, werkelijkheid, afmeting, vorm, diepte, kwaliteit en samenstelling van al hetgeen ons omringt. Een mens die het gebruik van één of meer zintuigen mist, is in staat bepaalde zintuigen selectiever en intenser te gebruiken.

Om het  snoezelen optimaal te benutten ondersteunen we de snoezelactiviteit met:

    • de juiste sfeer
    • de mogelijkheid zelf te kiezen: bvb. als een kind het fijn vindt om met dat ene knuffelbeest te spelen, laat hem dan. Het is zijn keuze. Als hij enkel rustig wil liggen of juist liever wil bewegen of rondkruipen kan dit.
    • de mogelijkheid zelf het tempo te bepalen: bvb. wij hebben soms maar enkele seconden nodig om een prikkel te verwerken, maar het kind kan daar soms minutenlang over doen.
    • de juiste tijdsduur: we zorgen voor een rustige opbouw en afbouw van het snoezelgebeuren
    • herhaling
    • het selectief aanbieden van prikkels : het kind kan zich beter concentreren op één zintuig wanneer niet alles tegelijk wordt aangeboden.
    • de juiste grondhouding: onze eigen gevoelens van plezier, warmte en genegenheid zijn bepalend voor de wijze waarop we een kind tegemoet treden.
de juiste begeleiding: de opvoedster gunt het kind de tijd voor zijn eigen beleving. Als begeleiding proberen we niet teveel in te grijpen, niet te veel corrigeren aan de hand van ons eigen ‘normaal’ beleven. We proberen vooral lijfelijk aanwezig te zijn, we trekken de kinderen eens lekker dicht tegen ons aan. We praten zacht of fluisteren om de sfeer te verhogen. Het is belangrijk dat het kind en de begeleider zich veilig voelen. Gêne, schaamtegevoelens en een geremd zijn maken dat wij niet spontaan de juiste houding weten te vinden. Het kind moet voelen dat er geen prestatie van hem wordt verlangd.

In ’t Prieeltje hebben we een mooie snoezelruimte waarin we een optimale situatie kunnen creëren door gebruik te maken van allerlei materialen: matrassen, kussens, knuffelbeesten, blacklights, fluorescerend materiaal, spiegels, muziek, sfeerverlichting, gekleurde lampen, spiegelplaten, vloeistofprojector, geluidsinstallatie, spotjes met dimmers, waterbed,trilvloer, bubble-units (een lange buis met water in, luchtbelletjes weerkaatsen het licht in de lichtbundel ), geurverspreider, disco-bal.

Snoezelen hoeft niet alleen in de snoezelruimte te gebeuren maar kan ook tijdens andere momenten gebeuren zoals bijvoorbeeld: extra badschuim gebruiken in het bad, de doucheslang eens anders gebruiken, laten ruiken aan een boterham, een versierde boterham geven, een extra knuffel geven, zachte muziek opzetten tijdens het verschonen,…
Het snoezelen tijdens de verzorgingsmomenten werkt uitermate contactbevorderend en mag per definitie niet enkel binnen snoezelruimten plaatsvinden.

Een variant van het snoezelen is het contactsnoezelen. Deze activiteit gebeurt in de snoezelruimte nadat de kinderen al even gesnoezeld hebben en redelijk ontspannen zijn.

De opvoedster legt twee kinderen tegenover elkaar. Éen kind ligt met zijn/haar rug tegen de opvoedster en dat kind maakt het eerste contact naar het andere kind toe. De opvoedster helpt het kind lichaamscontact te maken door eerst met de handen het andere kind aan te raken. Hierbij wordt er veel gepraat over de kinderen. Wanneer het kind voldoende lichaamscontact heeft kunnen maken wisselen we de rollen om en gaan we bij het andere kind liggen.
Klaartje Philippe